Τι είναι μηνιγγίτιδα;
Μηνιγγίτιδα είναι η φλεγμονή-μόλυνση μηνίγγων του εγκεφάλου (μεμβράνη που καλύπτει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό) και του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (υγρό που κυκλοφορεί γύρω από τον εγκέφαλο και νωτιαίο μυελό).
Πόσα είδη μηνιγγίτιδας υπάρχουν;
Η μηνιγγίτιδα προκαλείται από διάφορους μικροοργανισμούς και ανάλογα με το αίτιο διακρίνεται σε:
- Μικροβιακήμηνιγγίτιδα που οφείλεται σε μικρόβια και είναι η πλέον απειλητική για τη ζωή και χρειάζεται άμεσα και έγκαιρα ιατρική παρέμβαση. Τα κύρια μικρόβια που προκαλούν αυτή τη μηνιγγίτιδα είναι ο ινφλουέντζας τύπου Β, ο πνευμονιόκοκκος και ο μηνιγγιδόκοκκος.
- Ιογενή μηνιγγίτιδα που οφείλεται σε ιούς όπως οι εντεροϊοί, αρμποϊοί, ο ιός του έρπητα είτε σαν επιπλοκή της ιλαράς, παρωτίτιδας κ.ά. Παρόλον ότι μπορεί να είναι σοβαρή, συνήθως είναι καλοήθης και αυτοϊάται (περνά μόνη της). Δεν αποτελεί κίνδυνο για άτομα με φυσιολογικό ανοσοποιητικό σύστημα.
- Μυκητισιακή μηνιγγίτιδα που οφείλεται σε μύκητες όπως κρυπτόκοκκος, ιστόπλασμα κ.ά
- Παρασιτική μηνιγγίτιδα που οφείλεται σε παράσιτα.
- Μη λοιμώδης μηνιγγίτιδα που δεν οφείλεται σε μικροοργανισμούς, δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, αλλά προκαλείται από καρκίνο, ερυθηματώδη λύκο, ορισμένα φάρμακα, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και εγχειρήσεις εγκεφάλου.
Πότε να υποπτευθώ ότι το παιδί μου έχει μηνιγγίτιδα;
- Ψηλός πυρετός και έντονος πονοκέφαλος «μαμά, το κεφάλι μου πάει να σπάσει»
- Ναυτία, εμετός
- Ευερεθιστότητα (γκρίνια), έλλειψη ενέργειας
- Πόνος στους μύες και στις αρθρώσεις
- Ταχύπνοια (γρήγορη αναπνοή)
- Ωχρό, μελανιασμένο δέρμα
- Αυχενική δυσκαμψία (η κάμψη του αυχένα προς τον θώρακα γίνεται με δυσκολία και είναι επώδυνη)
- Σύγχιση (το παιδί λέει ασυναρτησίες, μιλά ακαταλαβίστικα, βλέπει μπροστά του φανταστικά πράγματα)
- Φωτοφοβία (ενοχλείται από το φως, προτιμά να κλείνει τα μάτια και θέλει να είναι στο σκοτάδι)
- Σπασμοί
- Αιμορραγικό εξάνθημα.Το κλασικό εξάνθημα της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου είναι το αιμορραγικό εξάνθημα. Χαρακτηριστικά το εξάνθημα αυτό δεν εξαφανίζεται, ούτε εξασθενεί όταν πιέζουμε το δέρμα με ένα γιάλινο ποτήρι. Συνήθως τα άλλα εξανθήματα παιδικών ασθενειών εξαφανίζονται για να επανεμφανισθούν μόλις απομακρύνουμε το ποτήρι από το δέρμα.
Τα πιο πάνω συμπτώματα δεν είναι απαραίτητο να εμφανιστούν όλα, ούτε με την ίδια σειρά. Επίσης εξαρτώνται από την ηλικία του παιδιού.
Στα βρέφη τα συμπτώματα είναι άτυπα και μπορεί να εκδηλωθούν με:
- Έντονο κλάμα (ασυνήθιστο, υψηλής συχνότητας κλάμα), ανησυχία
- Άρνηση λήψης τροφής
- Ενόχληση και κλάμα όταν ντύνεις το μωρό ή το παίρνεις αγκαλιά
- Υποτονία και παθητικότητα
- Προεξοχή της πρόσθιας πηγής του κεφαλιού (το μαλακό μέρος στο μπροστινό άνω μέρος του κρανίου προεξέχει και πάλλει δυνατά). Η πρόσθια πηγή κλείνει συνήθως στην ηλικία των 15-18 μηνών.
Οι γονείς προτρέπονται να αναζητούν αμέσως ιατρική βοήθεια για νεογέννητα και μικρά βρέφη με πυρετό
Πώς μεταδίδεται η μηνιγγίτιδα;
Με το βήχα, το φτάρνισμα, το φιλί, την κοινή χρήση πιρουνιών, κουταλιών οδοντόβουρτσας κλπ. από άτομα τα οποία είναι υγιή, αλλά φέρουν το μικρόβιο ή τον ιό στο στοματοφάρυγγα τους.
Ποιά άτομα έχουν περισσότερες πιθανότητες να προσβληθούν από μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο;
-
Κάτω των 5 χρόνων και ιδιαίτερα κάτω του ενός έτους, καθώς 15-24 χρονών.
- Συνωστισμός-συγκατοίκηση πολλών ατόμων σε μικρούς χώρους (στρατώνες, οικοτροφεία κολλεγίων, πανεπιστημίων κλπ.
- Κάπνισμα ενεργητικό ή παθητικό
- Προηγούμενη ίωση ανωτέρου αναπνευστικού συστήματος και ιδιαίτερα γρίπης
- Επαφή με άτομο που πάσχει από μηνιγγίτιδα
- Ανοσοανεπάρκεια. Άτομα των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα δεν λειτουργεί κανονικά είτε εκ γενετής είτε μετά από aids, κατά τη διάρκεια χημειοθεραπεία για καρκίνο κλπ.
Θεραπεύεται η μικροβιακή μηνιγγίτιδα;
Θεραπεύεται με ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών και πρέπει οπωσδήποτε ο ασθενής να νοσηλεύεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Μεγάλη σημασία έχει η έγκαιρη διάγνωση και η γρήγορη έναρξη θεραπείας.
Ποιά άτομα έχουν περισσότερες πιθανότητες να προσβληθούν από μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο;
- Τα άτομα κάτω των 5 χρόνων και ιδιαίτερα κάτω του ενός έτους ή 15-24 χρονών.
- Συνωστισμός-συγκατοίκηση πολλών ατόμων σε μικρούς χώρους (στρατώνες, οικοτροφεία κολλεγίων, πανεπιστημίων κλπ.
- Κάπνισμα ενεργητικό ή παθητικό
- Προηγούμενη ίωση ανωτέρου αναπνευστικού συστήματος και ιδιαίτερα γρίπης
- Επαφή με άτομο που πάσχει από μηνιγγίτιδα
- Ανοσοανεπάρκεια. Άτομα των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα δεν λειτουργεί κανονικά είτε εκ γενετής είτε μετά από Αids, κατά τη διάρκεια χημειοθεραπεία για καρκίνο κλπ.
-
Μπορώ να προλάβω τη μηνιγγίτιδα;
Ευτυχώς και για τα τρία μικρόβια που προκαλούν τις πλέον σοβαρές και επικίνδυνες μορφές μηνιγγίτιδας, τον αιμόφιλο της ινφλουέντζας τύπου Β, τον πνευμονιόκοκκο και τον μηνιγγιτιδόκοκκο, υπάρχουν σήμερα ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια.
Το εμβόλιο του αιμοφίλου ινφλουέντζας τύπου Β, που συγχορηγείται σε 4 δόσεις με το εξαπλό ή πενταπλό εμβόλιο, στον πρώτο και δεύτερο χρόνο της ζωής
Το εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου, που χορηγείται σε 3 – 4 δόσεις τον πρώτο και δεύτερο χρόνο της ζωής
Το εμβόλιο του μηνιγγιτιδόκοκκου C (μονοδύναμο) ή A,C,W,Y (τετραδύναμο) που χορηγείται μια δόση τον πρώτο χρόνο και ενισχυτική δόση στα 11 – 12 χρόνια. Το νέο εμβόλιο του μηνιγγιτιδόκοκκου Β, που χορηγείται σε παιδιά κάτω των 5 χρόνων, ιδιαίτερα κάτω των 2 χρόνων και στην εφηβεία.
Μην αρκεστείς στην εντύπωση ότι το παιδί σου έχει κάνει κάποιο είδος εμβολίου μηνιγγίτιδας. Ρώτησε τον παιδίατρό σου ή την επισκέπτρια υγείας αν έχεις συμπληρώσει όλα τα εμβόλια μηνιγγίτιδας των παιδιών σου. Η μηνιγγίτιδα δεν είναι ανίκητη. Με τα πιο πάνω εμβόλια προβλέπεται ότι σε μερικά χρόνια θα τεθεί υπό έλεγχο και θα καταντήσει μια σπάνια αρρώστια.
