«Αν δεν έρθεις, θα σε αφήσω και θα φύγω!»

Αυτή η φράση έχει ειπωθεί, λίγο πολύ, απ’ τους περισσότερους γονείς σε μια παιδική χαρά, σε ένα σπίτι φίλων, ακόμη και στο σούπερ μάρκετ. Είναι η στιγμή, που όταν τα παιδιά πρέπει να φύγουν, παύουν να συνεργάζονται, αρνούνται να ακούσουν και τρέχουν να κρυφτούν ή κλαίνε… ασταμάτητα. Και τότε ο γονιός αρχίζει να εκνευρίζεται και ενδίδει στον πειρασμό να πει στο παιδί του ότι θα το αφήσει πίσω. Απομακρύνεται επιδεικτικά και με αργά βήματα και προειδοποιεί στην αρχή ήρεμα κι έπειτα έντονα. Είναι μια συνηθισμένη τακτική,  που τις περισσότερες φορές έχει αποτέλεσμα και μετά από λίγο όλοι ξεχνούν. Τι μπορεί όμως να προκαλέσει στην ψυχολογία ενός παιδιού αυτή η φράση; Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Alan Sroufe, οι απειλές αυτού του είδους, ακόμη κι αν δεν είναι αληθινές, μπορεί να επηρεάσουν το αίσθημα ασφάλειας που νιώθει ένα παιδί απέναντι στους γονείς του και να φοβάται ότι θα το εγκαταλείψουν. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται η αίσθηση ότι οι γονείς θα είναι απόντες από τη ζωή του και δεν το προστατεύουν.  

Πώς να το χειριστείς 

Να θυμάσαι ότι για ένα παιδί η σκέψη και μόνο ότι θα μείνει σε ένα μέρος, χωρίς τους δικούς του ανθρώπους, το γεμίζει φόβο. Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα έχει έρθει η ώρα να φύγετε, προσπάθησε να εξηγήσεις με απλά λόγια στο παιδί την κατάσταση κι αν κλαίει περίμενε μέχρι να ηρεμήσει. Πάρε το μια αγκαλιά και καθησυχάστε το, μιλώντας του τρυφερά. Αν το παιδί είναι μικρής ηλικίας, δοκίμασε να του αποσπάσεις την προσοχή με κάτι άλλο που υπάρχει γύρω του, για παράδειγμα «Κοίτα αυτό το σκυλάκι» ή «Τι είναι αυτό εκεί; Πάμε να δούμε;». Αν πάλι το παιδί είναι μεγαλύτερης ηλικίας ενημέρωσε το για την πρόθεση σου να φύγεις ένα τέταρτο νωρίτερα, έτσι ώστε να είναι προετοιμασμένο.

Προσπαθείς να είστε φίλοι, ξεχνώντας ότι είσαι ο γονιός

Πολλοί είναι οι γονείς που έχουν πέσει σ’ αυτήν την παγίδα στην προσπάθεια τους να είναι αρεστοί ή να «έχουν από κοντά» τα παιδιά τους. Τους αρέσει όταν τους χαρακτηρίζουν ανοιχτόμυαλους και «φίλους» τους και κατά συνέπεια δημιουργείται μια άλλου είδους ισορροπία στην οικογένεια, η οποία είναι πολύ εύθραυστη. Είναι πολύ σημαντικό ένας γονιός να παραμένει στον ρόλο της μάνας ή του πατέρα καθώς μεγαλώνει το παιδί, γιατί μόνο έτσι θα τεθούν σωστά τα όρια και οι κανόνες της οικογένειας. 

Πώς να το χειριστείς 

Δεν χρειάζεται να περάσεις στο άλλο άκρο, αυτό του γονιού-αρχηγού για να έχεις μια υγιή σχέση με το παιδί σου, αλλά σίγουρα πρέπει να αποφύγεις τα «κολλητηλίκια». Να είσαι κοντά στο παιδί σου! Άκουσε προσεκτικά τι έχει να σου πει και δώσε συμβουλές, κρίνοντας ως γονιός, όχι ως φίλος. Ο ρόλος σου απαιτεί καθοδήγηση και επιβολή κανόνων και ορίων.

Nα τιμωρείς το παιδί την ώρα που ξεσπάει

Τα ξεσπάσματα των μικρών παιδιών είναι ο μεγαλύτερος εφιάλτης των γονιών, ειδικά όταν αρχίζουν και στριγγλίζουν, πετούν πράγματα και χτυπούν. Παρόλα αυτά, οι αντιδράσεις αυτές είναι φυσιολογικές, καθώς με αυτόν τον τρόπο ένα παιδί καταφέρνει να εκφράσει τον θυμό και τον εκνευρισμό του, όταν δεν μπορεί να το κάνει με λόγια. Με το να τιμωρείς το παιδί για τις αντιδράσεις του, δίνεις την εντύπωση ότι τα αρνητικά συναισθήματα είναι απαγορευμένα και αυτό μπορεί να τραυματίσει τον ψυχισμό του.

Πώς να το χειριστείς

Αντί να προβείς σε κάποια μορφή τιμωρίας και αντί να φωνάξεις κι εσύ, πάρε μια βαθιά ανάσα και διατήρησε την ψυχραιμία σου. Χαμήλωσε τον τόνο της φωνής σου και πες: «Καταλαβαίνω ότι είσαι θυμωμένη, αλλά δεν μπορώ να σε αφήσω να χτυπάς.» ή «Είσαι τσαντισμένη ε; Το καταλαβαίνω, αλλά δεν σε ακούω όταν στριγκλίζεις.» Με το να βοηθούμε ένα παιδί να συνειδητοποιεί τα αρνητικά του συναισθήματα, το βοηθάμε μακροπρόθεσμα να καταλαβαίνει γιατί νιώθει όπως νιώθει. Δείξε στο παιδί ότι καταλαβαίνεις την ένταση και τον θυμό του, αλλά επίσης, ότι υπάρχει κι άλλος τρόπος να αντιδρά.

Να αναφέρεις μια κακή του συμπεριφορά μπροστά σε άλλους

«Καλά, δεν μπορείς να φανταστείς τι μου έκανε τις προάλλες!» και άλλες τέτοιες φράσεις όταν είναι μπροστά το παιδί, καλό θα ήταν να αποφεύγονται ακόμη και όταν απευθύνονται σε μέλη της οικογένειας, όπως στις γιαγιάδες και στους παππούδες.  Με το να αναφέρεις μια κακή στιγμή του παιδιού σε τρίτους, αυτόματα του δημιουργείς το αίσθημα της ντροπής και πληγώνεις το «εγώ» του, ενώ διαταράσσεται και η εμπιστοσύνη που μοιράζεστε.

Πώς να το χειριστείς 

Ένας γονιός βιώνει από κοντά τόσο τη σωματική, όσο και τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Αυτό σημαίνει ότι βλέπει όλες τις πτυχές του, ακόμη και τις άσχημες. Τα λάθη είναι μέρος αυτής της ανάπτυξης, γι’ αυτό και είναι σημαντικό να είσαι δίπλα του και να το καθοδηγείς. Όταν έχει άσχημη συμπεριφορά, βοήθησε το να το καταλάβει και δείξε του ότι το συγχωρείς Κράτησε το περιστατικό για τον εαυτό σου και μην το χρησιμοποιήσεις για να του το υπενθυμίζεις. 

«Κάνω τα πάντα για σένα» και άλλες παρόμοιες φράσεις

Αυτό που μπορεί να βλάψει ανεπανόρθωτα τον ψυχισμό ενός παιδιού, είναι τέτοιου είδους φράσεις που του δημιουργούν ενοχές. Με το να γεμίσει την καρδιά και το μυαλό του με τύψεις δεν αφήνει χώρο για δικά του συναισθήματα, όπως ο θυμός. Σκέψεις τύπου: «Αφού κάνουν τα πάντα για μένα, δεν έχω δικαίωμα να θυμώνω.» ή «Ό,τι και να κάνω είναι λίγο» είναι πιθανόν να το συνοδεύουν και στην ενήλικη ζωή του.

Πώς να το χειριστείς 

Το πρώτο που χρειάζεται να κάνεις είναι να κατανοήσεις τι είναι αυτό που σε ωθεί για να ζητάς επιβεβαίωση από ένα μικρό παιδί. Στη συνέχεια, πρέπει να ξεκαθαρίσεις τι αισθήματα κρύβονται από πίσω. Μόλις το κάνεις, συζητήσε το με τον/την σύντροφό σου και δημιουργήστε ένα κοινό μέτωπο, στο οποίο θα μπορείτε να στηρίζεστε για να αποφεύγετε τέτοιου είδους συμπεριφορές.

Πηγή