Έξοδα στεγαστικού δανείου 

Τα περισσότερα ζευγάρια στην Κύπρο έχουν προχωρήσει σε δανειακή σύμβαση για να μπορέσουν να αποκτήσουν το σπίτι τους.

Το ποσό της μηνιαίας δόσης, εξαρτάται από το ύψος του δανείου, καθώς και αν το ζευγάρι έχει χρεωθεί για όλο το ποσό ανέγερσης ή αγοράς της κατοικίας ή είχε ένα ποσό στην άκρη προτού προχωρήσει σε δάνειο.

Επίσης, το ποσό της μηνιαίας δόσης εξαρτάται από τα χρόνια αποπληρωμής, καθώς και από το επιτόκιο που χρεώνει το εκάστοτε πιστωτικό ίδρυμα. Για δάνειο ύψους 200.000 ευρώ, η μηνιαία δόση ανέρχεται περίπου στα 800 ευρώ τον μήνα.

Σε περίπτωση που ένα ζευγάρι έχει προχωρήσει σε αναδιάθρωση δανείου ένεκα της οικονομικής κρίσης και τη μείωση μισθών ή την απώλεια εργασίας κάποιου εκ των δυο, το ποσό της μηνίαιας δόσης έχει μειωθεί σε σχέση με την αρχική συμφωνία. Η μείωση όμως είναι είτε είναι για ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα, είτε αυξάνονται τα χρόνια αποπληρωμής του δανείου, αν βέβαια υπάρχει τέτοιο περιθώριο.

Στα στεγαστικά δάνεια, στα οποία η οικία είναι υποθηκευμένη, οι ιδιοκτήτες είναι υποχρεωμένοι να έχουν ασφαλισμένη την οικία τους, είτε στην ασφαλιστική εταιρεία που τους υποδεικνύει το πιστωτικό ίδρυμα που συνεργάζονται, είτε σε ασφαλική εταιρεία της επιλογής τους. Το ποσό εξαρτάται από την αξία της οικίας, καθώς και το περιέχομενο που ασφαλίζεται, όπως επίσης και το τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα της ασφάλειας. Όσα περισσότερα καλύπτει η ασφάλεια, εύλογα αυξάνεται και το κόστος της. Καλό θα ήταν βέβαια, επειδή οι καιροί έχουν αλλάξει και ποτέ δεν θα πρέπει να θεωρούμε πως δεν έχουμε επιλογές, να ελέγχουμε προσεκτικά τι υπογράφουμε και πολύ περισσότερο, τι πληρώνουμε. Ένα κλικ, ΕΔΩ ενδεχομένως να μειώσει κατά πολύ τα έξοδα για την ασφάλιση της οικίας σας. 

Έξοδα σπιτιού/ Μηνιαίοι λογαριασμοί 

Είναι πολλά τα έξοδα που καλείται να καλύψει ένα ζευγάρι, τόσο σε μηνιαία βάση, όσο και σε ετήσια. Κάθε χρόνο, καλείται να πληρώσει τέλη αποχευτικού, τα οποία καθορίζονται με βάση την εκτιμημένη αξία του σπιτιού, όπως έχει κοστολογηθεί από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, καθώς και από την επαρχία διαμονής.

Επιπλέον, στα ετήσια έξοδα, περιλαμβάνονται τα τέλη σκυβάλων, το ύψος των οποίων καθορίζεται ανάλογα με τον δήμο ή την κοινότητα διαμονής.

Να σημειωθεί ότι ορισμένοι δήμοι επιβάλλουν κτηματικό φόρο σε ετήσια βάση, κάτι που δεν ισχύσει στις κοινότητες, οι οποίες ωστόσο επιβάλλουν στον λογαριασμό για τα τέλη σκυβάλων κι ένα ποσό για κοινοτικές υπηρεσίες, ποσό που ανερχέται σε μερικές περιπτώσεις στα 90 ευρώ.

Μάλιστα, υπάρχουν δήμοι/κοινότητες που επιβάλλουν φόρο κοιμητηρίου, το οποίο εξαρτάται αν έχει ανεγερθεί σχετικά πρόσφατα στην περιοχή νέο νεκροταφείο. Το ποσό καθορίζεται ανά περιοχή και το χρονικό όριο, πόσα χρόνια δηλαδή μια οικία είναι υποχρεωμένη να καταβάλλει το εν λόγω ποσό. Το ποσό κυμαίνεται σε μερικές περιπτώσεις από 50 μέχρι 70 ευρώ.

Οι λογαριασμοί του ηλεκτρικού ρεύματος αποστέλλονται ανά δίμηνο, εκτός και αν επιλέξει κάποιος ο υπολογισμός ρεύματος στην οικία του να γίνεται ανά μήνα. Το κόστος εξαρτάται από την κατανάλωση -γεγονός που καθορίζεται και από τα μέλη μιας οικογένειας- καθώς και τις ηλεκτρικές συσκευές. Αν οι ηλεκτρικές συσκευές είναι ενεργειακής κλάσης Α+++, η κατανάλωση ρεύματος είναι εμφανώς λιγότερη. Για ένα νοικοκυριό με τρία μέλη και ηλεκτρικές συσκευές ενεργειακής κλάσης Α+++ , το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος ανέρχεται γύρω στα 150 ευρώ ανά δίμηνο, ενώ δεν είναι οι λίγες οι φορές που έχουμε ακούσει από έναν φίλο ή γνωστό για τον υπερφορτωμένο λογαριασμό που του στάλθηκε. Τον χειμώνα, μια οικογένεια έχει να υπολογίσει στα έξοδά της, το πετρέλαιο που χρειάζεται για τη λειτουργία της θέρμανσης ή τα ξύλα, σε περίπτωση που χρησιμοποιείται τζάκι αντί για θέρμανση. Το ποσό σε αυτές τις περιπτώσεις εξαρτάται από τη χρήση της θέρμανσης ή του τζακιού, καθώς και την τιμή του πετρελαίου και των ξύλων την εκάστοτε χρονική περίοδο. Για τη θέρμανση το ποσό για πετρέλαιο ενδεχομένως να φτάσει τα 250 ευρώ ανά μήνα, ανάλογα πάντα με το πόσες ώρες επιλέγει μια οικογένεια να την έχει αναμμένη. Αν η θέρμανση είναι του γκαζιού, ένα ζευγάρι χρειάζεται γύρω στα 150 ευρώ τον μήνα. Σε περίπτωση όμως που μια οικογένεια έχει θέρμανση, έχει το πλεονέκτημα του ζεστού νερού, διαφορετικά θα χρειαστεί να χρησιμοποιεί θερμοσίφωνα, ο οποίος αυξάνει αρκετά το ποσό στο ηλεκτρικό ρεύμα. Το κόστος των ξύλων ανέρχεται γύρω στα 120 ευρώ ανά κυβική και μια οικογένεια με τρία μέλη -ανάλογα βέβαια και με τη χρήση- χρειάζεται γύρω στις 3 κυβικές για όλο τον χειμώνα, ο οποίος πλέον στην Κύπρο παρατείνεται μέχρι και τον Μάρτιο. Ο λογαριασμός του νερού είναι επίσης ανά δίμηνο και κυμαίνεται γύρω στα 30 ευρώ για μια τριμελή οικογένεια. Το ποσό καθορίζεται από τη χρήση και την περιοχή, αν δηλαδή μια οικογένεια διαμένει σε δήμο ή κοινότητα. 

Στα μηνιαία έξοδα, πρόσθεσε τη σταθερή τηλεφωνία και το internet, το οποίο είναι γύρω στα 30 ευρώ, καθώς και τα κινητά τηλέφωνα κάθε μέλους.

Το ποσό λογαριασμού κινητής τηλεφωνίας εξαρτάται από τις ώρες ομιλίες και τη χρήση δεδομένων, καθώς και αν κάποιος έχει προσθέσει στον λογαριασμό ένα ποσό για την αγορά συσκευής. Κατά μέσο όρο, το ποσό κινητής τηλεφωνίας ανερχέται στα 30-40 ευρώ ανά μέλος.

Ένα σημαντικό έξοδο για μια οικογένεια είναι το ποσό που δαπανεί στο σούπερ μάρκετ, το οποίο εξαρτάται από τη διατροφή της -αν δηλαδή καταναλώνει ως επί το πλείστον κρέας-  καθώς και τον τρόπο που ψωνίζει. Πλέον, κάποιοι επιλέγουν για τα ψώνια τους να πηγαίνουν σε 2-3 υπεραγορές, ανάλογα με τις εκάστοτε προσφορές και τις ανάγκες τους, και άλλοι προτιμούν την εξοικονόμηση χρόνου αντί χρημάτων, εξ ου και κάνουν όλες τις αγορές τους από ένα συγκεκριμένο κατάστημα. Καθοριστικό ρόλο για το ποσό του σούπερ μάρκετ παίζει αν τα μέλη μιας οικογένειας παίρνουν μαζί τους φαγητό στη δουλειά καθημερινά -άρα χρειάζονται περισσότερες προμήθειες- και αν το παιδί τρώει στο νηπιαγωγείο ή αν φοιτά σε σχολείο. Στη δεύτερη περίπτωση, αυξάνεται το καθημερινό κόστος στο αρτοποιείο, για φρέσκο ψωμί, φραντζολάκια και γάλατα. Για μια οικογένεια, με 3 μέλη, το εβδομαδιαίο κόστος για σούπερ μάρκετ ενδεχομένως να φτάνει τα 80-100 ευρώ και για το αρτοποιείο τα 10-15 ευρώ ανά δυο με τρεις μέρες. 

'Εξοδα παιδιού 

Και σε αυτή την περίπτωση, εξαρτώνται όλα από την ηλικία ενός παιδιού. Όσο ένα παιδί βρίσκεται σε μικρή ηλικία, χρειάζεται τακτικές επισκέψεις στον/ην παιδίατρο, καθώς και εμβόλια. Μια απλή επίσκεψη σε παιδίατρο κοστίζει γύρω στα 40 ευρώ.

Στα μηνιαία έξοδα, πρόσθεσε το νηπιαγωγείο, των οποίων οι τιμές ποικίλλουν, ανάλογα με τις υπηρεσίες που προσφέρουν -αν δηλαδή σε αυτές περιλαμβάνεται πρωινό, μεσημεριανό, απογευματινό- τις ώρες που θα κρατούν ένα παιδί, ακόμη και με την περιοχή. Οι τιμές ξεκινούν συνήθως από 250 ευρώ. Το κόστος των κοινοτικών νηπιαγωγείων είναι σαφώς χαμολότερο, αλλά εξαρτάται από την περιοχή, καθώς το ποσό καθορίζεται από τον εκάστοτε σύνδεσμο γονέων. Απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνει δεκτό ένα παιδί σε κοινοτικό νηπιαγωγείο, είναι να συμπληρώσει τα 3 έτη και να μπορεί να αυτοεξυπηρετείται. Στα κριτήρια επιλογής, συμπεριλαμβάνεται η οικονομική κατάσταση μιας οικογένειας και η διαθεσιμότητα των θέσεων.

Αν ένα παιδί είναι μεγαλύτερο και φοιτά στο δημοτικό, ο γονιός έχει να υπολογίσει στα έξοδα τη λέσχη, στην οποία θα δραστηριοποιείται το παιδί μετά το σχολείο, εκτός και αν υπάρχει κάποιο μέλος της οικογένειας που μπορεί να το φροντίσει. Ανάλογα με την ηλικία ενός παιδιού, τα ενδιαφέροντά του και την οικονομική κατάσταση, είναι και οι δραστηριότητες που επιλέγει ένας γονιός, όπως για παράδειγμα, χοροί, κολύμπι, μαθήματα αγγλικών. Το κόστος εξαρτάται από τη δραστηριότητα, τη σχολή και την ηλικία του παιδιού. 

Έξοδα αυτοκινήτου 

Το πιο σημαντικό κόστος είναι αυτό της βενζίνης, καθώς είναι αυτό που καταβάλλει πιο συχνά κάποιος. Το ποσό εξαρτάται από την τιμή της βενζίνης -η οποία στην Κύπρο ανά περιόδους σκαρφαλώνει στα ύψη-, καθώς και τα χιλιόμετρα που διανύει ένα αυτοκίνητο σε καθημερινή βάση. Κατά μέσο όρο, ένα ζευγάρι με δυο αυτοκίνητα, χρειάζεται γύρω στα 60-70 ευρώ ανά εβδομάδα και πάντοτε μιλάμε για διαδρομές εντός πόλης. Αν επιλέξει να κάνει μια εκδρομή εκτός, σίγουρα θα χρειαστεί επιπρόσθετη βενζίνη.

Στα έξοδα αυτοκινήτου, συμπεριλαμβάνονται τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας, τα οποία εξαρτώνται από τους ρύπους ενός αυτοκινήτου και την κατηγορία στην οποία ανήκει. Τα τέλη για ένα αυτοκίνητο μπορεί να είναι από 60 ευρώ και να φτάνουν μέχρι τα 280, αν μιλάμε για ένα των 20 αλόγων.

Στα έξοδα, είναι και το σέρβις αυτοκινήτου -το ΜΟΤ είναι κάθε δυο χρόνια- το οποίο εξαρτάται από το αυτοκίνητο και τη συντήρηση που θα του γίνει, καθώς και αν το σέρβις γίνεται μια ή δυο φορές τον χρόνο.

Αν είναι μια φορά τον χρόνο, ένα ζευγάρι με δυο αυτοκίνητα, πρέπει να υπολογίζει ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον 400 ευρώ για ένα απλό σέρβις. Στα επιπρόσθετα έξοδα, είναι η αλλαγή λαδιού, που εξαρτάται από τα χιλιόμετρα ενός αυτοκινήτου, καθώς και η αλλαγή ελαστικών, η οποία γίνεται ανάλογα με το πόσο φθαρμένα είναι.

Στα ετήσια έξοδα, είναι η ασφάλεια του αυτοκινήτου, η οποία εξαρτάται και αυτή από διάφορους παράγοντες, όπως το είδος του αυτοκινήτου, την ηλικία του, την ηλικία του οδηγού και κατά πόσο αυτός έχει προκαλέσει ατύχηματα κατά το παρελθόν. Στην τελευταία περίπτωση, αυξάνεται το κόμιστρο της ασφάλειας, το οποίο πέφτει μετά από ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα. Το ποσό εξαρτάται επίσης από την ασφαλιστική εταιρεία της επιλογής μας και κατά πόσο το αυτοκίνητο μας έχει περιεκτική κάλυψη (full ασφαλισμένο) ή υποχρεωτική κάλυψη έναντι τρίτου. Ένα ζευγάρι με δυο αυτοκίνητα πρέπει να υπολογίζει τουλάχιστον γύρω στα 600 ευρώ τον χρόνο για την ασφάλεια. 

Προσωπικά έξοδα 

Ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα ενός ζευγαριού, επιλέγει κατά πόσο θα καταναλώνει το ένα γεύμα της ημέρας -το μεσημεριανό- στην εργασία του ή αν θα παίρνει μαγειρευτό φαγητό από το σπίτι.

Στα προσωπικά έξοδα είναι οι καφέδες -υπολόγισε 2 ευρώ ο ένας- τα τσιγάρα, σε περίπτωση που κάποιος είναι καπνιστής, καθώς και η ασφάλεια υγείας. Η τελευταία, εξαρτάται αν είναι ομαδική -σε περίπτωση που προσφέρει η εργασία μας μια τέτοια δυνατότητα- ή ατομική. Σε περίπτωση που επιλέξουμε εμείς να κάνουμε μια ασφάλεια υγείας για την οικογένεια μας, το μηνιαίο κόστος εξαρτάται από τα μέλη, την ηλικία αυτών και την κατάσταση της υγείας τους, καθώς και το τι επιλέγουμε να μας καλύπτει.

Το ποσό καθορίζεται επίσης από την εταιρεία της επιλογής μας. Μπορεί το κόστος να είναι αρκετά υψηλό σε μερικές περιπτώσεις, αλλά πρέπει να αναλογιστεί κανείς πως μια ασφάλεια υγείας, είναι και μια μορφή επένδυσης, καθώς εξασφαλίζει την ιατρική κάλυψη των μελών μιας οικογένειας, ειδικά σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. 

Γενικότερα 

Στα πιο πάνω έξοδα, δεν έχει υπολογιστεί το κόστος ένδυσης για μια οικογένεια, της ψυχαγωγίας της, καθώς και τις διάφορες κοινωνικές υποχρεώσεις, οι οποίες εκτινάσσουν κατά διαστήματα τον οικογενειακό προϋπολογισμό στα ύψη.

Εξ ου και πολλές οικογένειες, με δυσκολία κάνουν ακόμη και καλοκαιρινές διακοπές εντός Κύπρου, καθώς για κάποιους θεωρούνται ως πολυτέλεια, ειδικά αν αναλογιστείς τα έξοδα που χρειάζονται εν όψει μιας νέας σχολικής χρονιάς, κάθε Σεπτέμβριο, καθώς τα τέλη σκυβάλων, αποχευτικού, ο κτηματικός φόρος και ο φόρος κοιμητηρίου, αποστέλλονται περίπου την ίδια χρονική περίοδο, λίγο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές.

Στα έξοδα, δε, δεν έχουν υπολογιστεί τα απρόοπτα που προκύπτουν κατά καιρούς, όπως η ασθένεια ενός μέλους της οικογένειας -έξοδα γιατρού και φαρμάκων- κάποια ζημιά ή βλάβη στο σπίτι. Το καλύτερο για να μπορέσει να ανταπεξέλθει μια οικογένεια στα απρόοπτα έξοδα, είναι να βάζει ένα μικρό ποσό στην άκρη κάθε μήνα. Αν και με όλα αυτά τα έξοδα που καλείται να αντιμετωπίσει, κάτι τέτοιο φαντάζει mission impossible!