Οι σχέσεις φαντάζουν εύκολες, αλλά όλοι ξέρουμε πως δεν είναι. Από τη μια η οικονομική κρίση, από την άλλη τα υψηλά στάνταρτ που θέτουμε κάποιοι, είτε πρόκειται για την επαγγελματική, είτε για την προσωπική μας ζωή, μας οδηγεί στο να δημιουργούμε σχέσεις που χαλάνε με τις πρώτες δυσκολίες. Παρόλο που οι πλείστοι δηλώνουν ότι αναζητούν απεγνωσμένα τον έρωτα και τη βαθιά αγάπη, είναι έκδηλο πως ουσιαστικά φοβούνται να δεσμευτούν εφ' 'ορου ζωής.
Μια νέα έρευνα υποστηρίζεις πως η προσωπικότητά μας και τα χαρακτηριστικά της – πέρα από τα γονιδιακά χαρακτηριστικά – έχουν να κάνουν με τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους γονείς μας ή γενικότερα με τους ανθρώπους εκείνους που μας ανατρέφουν. Αν δηλαδή πήραμε πολλή προσοχή από τους γονείς τους ή και πολύ λίγη, φαίνεται ότι δυσκολεύει τη διαδικασία της δέσμευσης. Παρατηρήθηκε πως το 1/4 των ατόμων που μελετήθηκαν για τον τρόπο που σχετίζονται και τη σχέση τους με τη δέσμευση, έχει υιοθετήσει ένα αποφευκτικό στιλ, έναν τρόπο που αποφεύγει να δεσμευτεί.
Αυτό σημαίνει ότι η έντονη γονική υπερπροστασία και παρεμβατικότητα, τους έκανε να αποφεύγουν έναν σύντροφο που θα νιώσουν ότι απειλεί την ελευθερία τους και θα τους περιορίζει, έστω και στο ελάχιστο. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγουν όμως και εκείνοι που από τους γονείς πήραν ελάχιστη προσοχή και «συναισθηματική ζεστασιά», μαθαίνοντας έτσι να είναι αυτάρκεις και πιο ανεξάρτητοι, οδηγούμενοι σήμερα, όπως και στην προηγούμενη περίπτωση, στην αποφυγή ενός συντρόφου που οι ίδιοι φοβούνται ότι θα «προσκολληθεί» πάνω τους. Μάλιστα, η Δρ. Sharon Dekel, η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, υποστήριξε πως: "Τα άτομα που αποφεύγουν τη δέσμευση, αναζητούν κάποιον για να τα επικυρώσει, να τα δεχτεί όπως είναι, να ανταποκριθεί με συνέπεια στις ανάγκες τους και να παραμένει ήρεμος – να μην δημιουργεί αναστάτωση για τίποτα και να μην παρεμβαίνει στα προσωπικά τους ζητήματα. Φαίνεται λοιπόν, πως μέσα από την στάση αποφυγής της δέσμευσης, το ζητούμενο είναι ένα μοντέλο οικειότητας “παιδιού-μητέρας”.
Με άλλα λόγια, δεν ψάχνουν για έναν άλλο συναισθηματικά ώριμο ενήλικα, αλλά μάλλον για μια «μητέρα» ή «πατέρα», για έναν «σύντροφο-γονιό» που απλώς θα τους φροντίσει, δίνοντάς τους ψυχολογική τροφή. Μοιάζει περισσότερο μ΄ένα πρώιμο αναπτυξιακό στάδιο συγγένειας. Για να γίνει ακόμα πιο κατανοητό, είναι σαν να αναζητώ ένα μοντέλο σχέσης, όπου ο σύντροφός μου θα λειτουργεί ως «τροφός» στις ψυχοσυναισθηματικές, αλλά και σεξουαλικές μου ανάγκες, όπως και η μητέρα-(εκτός βέβαια από την ικανοποίηση των σεξουαλικών μου αναγκών). Ο σύντροφός μου θα χρησιμεύει για να με επιβεβαιώνει, χωρίς όμως να με κρίνει και να με αποδέχεται έτσι όπως είμαι, χωρίς δικούς του όρους, όπως κάνουν συνήθως οι γονείς μας. Αν το «ανοίξουμε» και άλλο αυτό, θα δούμε πόσο έντονος είναι ο φόβος απόρριψης που κρύβεται από πίσω και που μπορεί να μειωθεί ή και να «εξαφανιστεί» όταν λειτουργώ ελεγκτικά ως το «ποιος θα με πλησιάσει και πόσο για να μην πληγωθώ», περιορίζοντας την εγγύτητα. Βέβαια, όλη αυτή η μη-συνειδητή προσπάθεια να είμαι πάντα σε επαγρύπνηση, καταλαβαίνουμε πόσο ψυχοφθόρα είναι και πόση ψυχική ενέργεια ρουφάει, βάζοντάς με σε μία διαρκή εσωτερική σύγκρουση και πάλη ανάμεσα στις ανάγκες προσκόλλησης που προσπαθώ, χωρίς να αντιλαμβάνομαι να «απενεργοποιήσω» και στην ανάγκη μου να σχετιστώ και το άγχος που θα μου προκληθεί…
Αντιμετωπίζεται η αποφυγή της δέσμευσης;
Είναι η ερώτηση που ακολουθεί όταν τελικά ένας άνθρωπος αρχίσει να αντιλαμβάνεται τον τρόπο που λειτουργεί και τελικά…μένει μόνος του. Η απάντηση είναι πως μέσα από την ψυχοθεραπεία, όταν όλη αυτή η λειτουργία έρθει στην επιφάνεια και αποκτηθεί η σχετική επίγνωση του «τι και πώς κάνω αυτό που κάνω», τότε μπορώ να πειραματιστώ, να δοκιμάσω να το κάνω λίγο διαφορετικά, μέχρι να βρω τον δικό μου τρόπο, αυτόν που μου ταιριάζει και νιώθω ασφαλής να «αφεθώ σιγά-σιγά και να εμπιστευτώ, ώστε να φοβάμαι και λιγότερο», έτσι ώστε να αποφύγω τη βαθύτερη μοναξιά, αλλά και τις ψυχοσωματικές παρενέργειές της.
