Μήπως πάσχεις από «ορθορεξία» και δεν το ξέρεις;
Σύμφωνα με την Ελβετική Ένωση Τροφίμων, αυτό το νέο «κύμα» διατροφικής εμμονής, γνωστό ως «Ορθορεξία» ή «Orthorexia Nervosa» -προερχόμενο από τις ελληνικές λέξεις «ορθός» και «όρεξη»- προσλαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, καθώς ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι τη σημερινή εποχή εμφανίζουν εμμονή με τη διατροφή τους, σε μια προσπάθεια να βελτιώσουν την υγεία τους. Χωρίς να το αντιληφθούν, όμως, φτάνουν στο άλλο άκρο.
Σε μια προσπάθεια να θεραπευτούν από ένα συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας ή απλώς υπερβάλλοντας με το θέμα της υγιεινής διατροφής, οι ορθορεκτικοί αναπτύσσουν συνεχώς δικούς τους κανόνες διατροφής. Στην προσπάθειά τους να τηρήσουν την αυτοεπιβαλλόμενη διαιτητική αγωγή τους, ξοδεύουν ολοένα και περισσότερο χρόνο και αναγκάζονται να προγραμματίζουν τα γεύματα τους αρκετές ημέρες προηγουμένως. Όταν βγαίνουν έξω έχουν την τάση να παίρνουν ένα «κουτί επιβίωσης» με την τροφή τους, δεδομένου ότι δεν μπορούν να καταναλώσουν εύκολα τα διαθέσιμα τρόφιμα από φόβο για χημικές ουσίες, για να μην προσλάβουν λίπος ή εξαιτίας οποιασδήποτε άλλης φοβίας που έχουν αναπτύξει.
Η τήρηση της διαιτητικής τους αγωγής απαιτεί ισχυρή θέληση και οι άνθρωποι αυτοί αισθάνονται ενάρετοι και ανώτεροι από εκείνους που δεν έχουν τέτοιο αυτοέλεγχο. «Κάποιος που περνά τις ημέρες του τρώγοντας tofu και μπισκότα quinoa, μπορεί να νιώθει σαν Άγιος, λες και έχει αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή του στη βοήθεια των αστέγων», τόνισε ο Δρ. Steven Bratman, ο πρώτος άνθρωπος που περιέγραψε την ορθορεξία, το 1997.
Αντίθετα, εάν οι ορθορεκτικοί δεν τηρήσουν τους «όρκους» υγιεινής διατροφής και ενδώσουν στον πόθο τους για «απαγορευμένα» τρόφιμα, αισθάνονται ένοχοι και μιαροί. Αυτό τους οδηγεί στο να αυτοτιμωρούνται με ακόμη πιο αυστηρούς διαιτητικούς κανόνες ή ακόμη και με αποχή από τρόφιμα. Αυτή η συμπεριφορά είναι παρόμοια με εκείνη των ατόμων που πάσχουν από ψυχογενή ανορεξία ή ψυχογενή βουλιμία, με τη διαφορά ότι οι ανορεκτικοί και οι βουλιμικοί ενδιαφέρονται για την ποσότητα των τροφίμων που καταναλώνουν, ενώ οι ορθορεκτικοί ενδιαφέρονται για την ποιότητα των τροφίμων.
Στην Ευρώπη βομβαρδιζόμαστε συνεχώς με πληροφορίες για το τι είναι «καλό» και τι είναι «κακό» για μας. Οι φόβοι για τα τρόφιμα και η κίνηση για τα οργανικά προϊόντα, έχουν καταστήσει πιο πολύπλοκη τη διαδικασία επιλογής των τροφίμων. Η Δρ. Bettina Isenschmid, σύμβουλος για διατροφικές διαταραχές, θεωρεί ότι η έμφαση που δίνεται στα «καλά» και τα «κακά» τρόφιμα είναι προβληματική και τροφοδοτεί μια νευρωτική σχέση με τα τρόφιμα στη σύγχρονη δυτική κοινωνία. Η υγεία είναι πλέον ένας σημαντικός παράγοντας που λαμβάνουν υπόψη τους πολλοί Ευρωπαίοι για τον προγραμματισμό της δίαιτάς τους. Πώς θα επιτύχουμε τη σωστή ισορροπία μεταξύ της υγιεινής διατροφής και της εμμονής με την υγιεινή διατροφή;
Όπως με τις περισσότερες πτυχές της διατροφής, το κλειδί είναι το μέτρο. Οι αλλαγές στην επιλογή των τροφίμων πρέπει να γίνονται βαθμιαία και με τρόπο τέτοιο, που να συνάδει με τις προτιμήσεις και τον τρόπο ζωής του κάθε ατόμου χωριστά. Το να τρώμε πιο υγιεινά πρέπει να έχει θετική επίδραση στην υγεία μας, χωρίς να μειώνει την απόλαυση της ζωής ή να επηρεάζει τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους.
Για να ελέγξεις αν τρώεις υγιεινά ή αν εμφανίζει εμμονές με το φαγητό, δοκίμασε το «τεστ του Bratman για την ορθορεξία».