Τον Αύγουστο θα σβήσει τα 97 κεράκια στην τούρτα. Η Iris Apfel, όμως, δείχνει να μην έχει ηλικία και να επιβεβαιώνει το κλισέ: «είσαι, όσο αισθάνεσαι». Χωρίς να καταβάλλει οποιαδήποτε προσπάθεια, είναι η επιτομή του στιλ, με σήμα κατατεθέν τα oversized κοκάλινα γυαλιά μυωπίας της, το κόκκινο κραγιόν και τα άπειρα βραχιόλια και κολιέ που φοράει κάθε φορά.
Τον περασμένο Απρίλιο, οι Εκδόσεις Harper Design κυκλοφόρησαν το illustrated, πολυτελές λεύκωμα «Iris Apfel: Accidental Icon». Διαβάζοντας το κανείς, θα μάθει την προσωπική άποψη της Iris Apfel για τη μόδα, τις πολύτιμες συμβουλές στιλ που δίνει, καθώς άγνωστες και πολύ ενδιαφέρουσες πτυχές της ζωή της, από τα παιδικά χρόνια έως σήμερα. Επιπλέον, το βιβλίο περιλαμβάνει έξυπνα και γεμάτα χιούμορ σχέδια, τα οποία αποτυπώνουν την πηγαία ενέργεια και ξεχωριστή προσωπικότητά της, δηλαδή όλα εκείνα τα στοιχεία που την κάνουν αγαπητή παγκοσμίως, ενώ συνοδεύονται από προσωπικά quotes της.«Δεν αγοράζω ποτέ αυτό που λένε ότι είναι “in” ή “must-have”. Αγοράζω μόνο αυτό που με κάνει χαρούμενη», είναι μια από τις χαρακτηριστικές ατάκες της, που θα βρει κάποιος στο «Iris Apfel: Accidental Icon».
Η Iris Apfel χαρακτηρίζεται από πολλούς ως μια γυναίκα που αψηφά τον χρόνο και τις τάσεις, η οποία ντύνεται για να ικανοποιήσει το δικό της γούστο, αλλά και για να εμπνεύσει στη συνέχεια γυναίκες κάθε ηλικίας και ιδιοσυγκρασίας, προκειμένου να εκφράζονται όπως εκείνες επιθυμούν και όχι όπως τους επιβάλλεται από τον κοινωνικό τους περίγυρο.
Για τα πρακτικά, η Iris Apfel μαζί με τον σύζυγό της, είναι ιδρυτές της κορυφαίας εταιρίας υφασμάτων Old World Weavers, που άνοιξε τη δεκαετία του 40’ και λειτούργησε επί 50 χρόνια. Η εκλεκτή πελατεία της περιελάμβανε κορυφαία και ιστορικά ονόματα από τον χώρο του σινεμά, της μόδας και της ομορφιάς, όπως η Greta Garbo, η Estee Lauder και ο Montgomery Clift. Παράλληλα, το ζεύγος αναλάμβανε ανακαινίσεις και διακοσμήσεις εσωτερικών χώρων. Μάλιστα, έχει συνεργαστεί με εννιά προέδρους των Η.Π.Α. (Truman, Eisenhower, Kennedy, Johnson, Nixon, Ford, Carter, Reagan και Clinton) για την αναδιαμόρφωση κάποιων από τους χώρους του Λευκού Οίκου.
Το 2005 αποτέλεσε την πρώτη εν ζωή persona, που μπήκε στις αίθουσες του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης, χωρίς να είναι σχεδιάστρια μόδας, με το MET να της αφιερώνει μια συγκλονιστική έκθεση. Συγκεκριμένα, η «Rava Avis» περιλάμβανε τα πιο όμορφα και extravagant fashion items που απέκτησε κατά τη διάρκεια των ταξιδιών της σε όλο τον κόσμο.
Βέβαια, η αγάπη της για τη μόδα, πάει πολύ πιο πίσω, αφού η μητέρα της διατηρούσε μπουτίκ ρούχων στη Νέα Υόρκη, με την 11χρονη τότε Iris να ξεκινά να συλλέγει αξεσουάρ. Στα 83 της έγινε διάσημη για τις αμύθητες συλλογές με κοσμήματα και ρούχα που έχει αποκτήσει ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο, αλλά και για τη μοναδική ικανότητα της να τα συνδυάζει όλα μαζί. Μια γυναίκα με ασυμβίβαστο πνεύμα, που πρεσβεύει ότι από τη στιγμή που δεν ντύνεσαι όπως τους άλλους, δε χρειάζεται να σκέφτεσαι όπως αυτούς.
Ο θαυμασμός και η εκτίμηση που χαίρει από τον fashion κόσμο, τις έφεραν ανέλπιστες συνεργασίες με διάφορα brands, μεταξύ αυτών τα Citroen, H&M και Tag Heuer. Επιπλέον, πρωταγωνίστησε στη διαφημιστική καμπάνια της MAC και των Eye- Bobs. Mάλιστα, η Mattel θέλησε να εξαργυρώσει τη φήμη της, λανσάροντας την κούκλα Iris Apfel στο πλαίσιο της σειράς «Inspiring Women», με τη μικρογραφία της να φοράει ένα πράσινο κοστούμι Gucci, από το οποίο εξέχει ο μεγάλος γιακάς ενός γαλάζιου πουκάμισου, συνδυασμένο με ένα statement κόσμημα και φυσικά, τα μεγάλα της στρογγυλά γυαλιά μυωπίας.
Ποιο κορίτσι, άλλωστε, δεν θα ήθελε μια Iris Apfel κούκλα, εμπνευσμένη από μια από της πιο επιδραστικές προσωπικότητες στο χώρο του design, της μόδας, των media και των τεχνών; Η τόλμη και οι εκκεντρικές εμφανίσεις της έχουν αποτελέσει πηγή έμπνευσης για αναρίθμητα editorials και σχεδιαστές. Ανάμεσά τους και ο Jimmy Choo, που σχεδίασε προς τιμήν της ένα ζευγάρι καφέ, ethnik & glamour πέδιλα. Εκείνη, βέβαια, δεν δίστασε να τα απορρίψει, δηλώνοντας αφοπλιστικά: «Ένα ζευγάρι παπούτσια δεν χρειάζεται να είναι περίτεχνα, αλλά απλώς καλοσχεδιασμένα, όπως εκείνα του Manolo Blahnik».
Τουλάχιστον, δεν ήταν ακατάδεκτη με τον βραβευμένο σκηνοθέτη Albert Maysels και δέχθηκε να είναι η πρωταγωνίστρια του ντοκιμαντέρ «Ιris», το 2005, μέσω του οποίου ήθελε να δείξει ότι είναι πολύ περισσότερα από μια λάτρης της μόδας. Το ντοκιμαντέρ την ακολούθησε στην απρόσμενα βαρυφορτωμένη καθημερινότητά της, σε διάστημα 4 χρόνων, με τον Albert Maysles να επισκέπτεται μαζί της πολυσύχναστα καταστήματα και αγορές, ακόμη και παρακμιακά διαμερίσματα, με την ίδια να δηλώνει στην κάμερα: «Κάθε αγορά που έχει κάτι να πουλήσει, μου αρέσει», εξομολογείται. Το ντοκιμαντέρ είναι γεμάτο από έξυπνες και αιχμηρές ατάκες της Iris Apfel, που συνοψίζουν τη σοφία χρόνων και εμπειριών. Ο Maysles κατάφερε να «συλλάβει» το ωμό της πνεύμα, αλλά και τη σπάνια σεμνότητά της. «Σε αυτό το στάδιο του παιχνιδιού, είναι, πώς μπορώ να το πω, μια επιβράβευση και κάπως απρόσμενο να μου δίνουν όλες αυτές τις επευφημίες, ενώ θα έπρεπε να με είχαν στείλει στα θυμαράκια», ήταν μια από τις μνημειώδεις ατάκες της.
Τίποτα, άλλωστε, δεν της χαρίστηκε. «Χρειάζεται πολύ σκληρή δουλειά, πρέπει να ξεφορτωθείς πολλά σκουπίδια. Τίποτα που αξίζει δεν είναι εύκολο. Δεν υπάρχει δωρεάν φαγητό. Την ημέρα που το έμαθα αυτό, ήταν η ημέρα που μεγάλωσα. Όλα έχουν ένα τίμημα. Όλα τα εξωγενή πράγματα στη ζωή σας, μπορεί να σας διαλύσουν. Ο καθένας είναι διαφορετικός. Δεν μπορείτε να κάνετε κανόνες για όλους τους ανθρώπους, επειδή κάθε προσωπικότητα είναι διαφορετική. Το να βάζετε όλους στο ίδιο καζάνι, είναι ένα φοβερό πράγμα. Αρκετοί μου λένε ότι θα ήθελαν να είναι πιο ξεχωριστοί, αλλά πρέπει να το δουλέψεις. Κανείς δεν είναι ίδιος με τους άλλους. Μερικοί άνθρωποι είναι άνετοι μ΄ένα πράγμα ή φαίνονται ωραίοι σε ένα πράγμα και πρέπει να ξέρουν τι μπορούν να χειριστούν. Και αυτό είναι υπέροχο αν κάνει κάποιον ευτυχισμένο, αλλά είναι καλύτερα να είσαι ευτυχισμένος από το να είσαι καλοντυμένος. Αυτό λέω πάντα. Μπορείς όμως να είσαι και τα δύο, να είσαι άνετος, καλοντυμένος και ευτυχισμένος. Πρέπει να το κάνεις εσύ ο ίδιος για τον εαυτό σου, κανείς δεν μπορεί να σου το πει. Ο κόσμος μπορεί να σου το λέει όλη μέρα, αλλά στο τέλος εσύ είσαι αυτός που πρέπει να το κάνει».
Παρόλο που η Iris Apfel δείχνει απίστευτα μοντέρνα, παραδέχθηκε στο ντοκιμαντέρ πως τεχνολογικά ζει στον 17ο αιώνα. Δεν έχει υπολογιστή και δεν σερφάρει στο διαδίκτυο. «Πιστεύω ότι οι άνθρωποι έχουν χάσει την τέχνη των ανθρώπινων σχέσεων. Τα πάντα εξαρτώνται από τις μηχανές και είναι λυπηρό. Δεν είμαι επιστήμονας και δεν ξέρω πώς ακριβώς γίνεται, αλλά πιστεύω ότι αν οι άνθρωποι καταλάβαιναν τον εαυτό τους, τότε θα ήταν πιο εύκολο γι’ αυτούς να γίνουν λίγο πιο αυθεντικοί. Τους είναι πολύ πιο εύκολο να μην σκέφτονται τι τους ταιριάζει και να κάνουν αυτά που τους λένε τα περιοδικά μόδας. Όμως, μετά όλοι θα μοιάζουν ακριβώς το ίδιο».
Η ίδια αντλεί πηγή έμπνευσης από την τζαζ μουσική. «Ήταν μια μεγάλη επιρροή στην ζωή μου. Η τζαζ έχει να κάνει με τον αυτοσχεδιασμό και ο κόσμος λέει ότι ο τρόπος που ντύνομαι είναι στην πραγματικότητα αυτοσχεδιασμός. Για κάποιους τα ρούχα είναι μια πανοπλία, εγώ όμως δεν αμύνομαι για κάτι. Είμαι ένας άγραφος πίνακας».
Ένας άγραφος πίνακας, χωρίς κανόνες, αφού όπως έχει πει παλαιότερα, τους έχει σπάσει όλους. Παρά τα χρήματα, η Iris Apfel κάνει τις δουλειές του σπιτιού της φορώντας ένα jean ή μια ρόμπα! Κάτι που αποκάλυψε στο Vanity Fair, αρνούμενη τον τίτλο της fashionista. «Ποτέ δεν βάζω τα καλά μου, εκτός αν πρόκειται για μια ιδιαίτερη περίσταση. Λατρεύω τη μόδα, πιστεύω ότι είναι εκπληκτική, αλλά δεν είναι η ζωή μου. Κάποτε μου άρεσε να δημιουργώ σύνολα. Aκόμη το κάνω, απλώς δεν έχω πάντα τον χρόνο. Πως μπορείς να φορέσεις κάτι μόνο μία φορά; Ακόμα και το νυφικό μου, το έφτιαξα έτσι ώστε να μπορώ να το ξαναφορέσω. Είμαι παιδί της εποχής της Ύφεσης, οπότε είμαι πολύ πρακτική. Ακόμα φοράω το φόρεμα που είχα βάλει στο πρώτο ραντεβού με τον άντρα μου πριν 68 χρόνια, ενώ έχω παπούτσια που αγόρασα πριν 66 χρόνια».
Εκτός από τα statement κοσμήματα, τα γυαλιά μυωπίας είναι το φετίχ της. Κάτι που δεν ίσχυε στο παρελθόν. «Κάποτε φορούσα συνέχεια μεγάλα καπέλα. Υπήρχε ένας σχεδιαστής στο Παρίσι, που τον έλεγαν Svend και ήταν εκπληκτικός. Έφτιαχνε μεγάλα και εντυπωσιακά καπέλα. Στο τέλος κάθε κολεξιόν του, κρατούσε τα καλύτερα για να τα αγοράσω. Ποτέ δεν είχε κουτιά που να ήταν αρκετά μεγάλα ώστε να τα στείλει στην Νέα Υόρκη, οπότε μου κόστιζε περισσότερο να φτιάξω και να στείλω τα κουτιά στο Παρίσι από ό,τι να αγοράσω τα καπέλα! Όταν, όμως, ξεκίνησα να φοράω γυαλιά, σταμάτησα να φοράω καπέλα. Ήταν μεγάλα και δεν μπορούσες να μπεις ή να βγεις έξω από ένα αυτοκίνητο εύκολα».
Η Apfel πιστεύει ότι η μόδα έχει γίνει καλύτερη με την πάροδο των χρόνων: «Όσο μεγαλώνεις, τα πάντα αλλάζουν, αλλά είναι και τα ίδια». Εκείνο που τη θλίβει είναι το γεγονός ότι γυναίκες ντύνονται πλέον πανομοιότυπα, αντιγράφοντας τις διάσημες. «Το χειρότερο λάθος στη μόδα είναι να κοιτάς στον καθρέφτη και να βλέπεις κάποιον άλλο. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι ένα φόρεμα θα τους μεταμορφώσει. Δεν συνειδητοποιούν ότι το στιλ έχει να κάνει με τον εαυτό τους και το ύφος τους». Η ίδια έχει συναίσθηση πως δεν είναι όμορφη, ούτε πρόκειται να γίνει ποτέ. Δεν την απασχολεί όμως. Γιατί όπως λέει, έχει κάτι καλύτερο...Στιλ!
